Rozdział 10: Backup bazy i utrzymanie
Aplikacja działa, ale najważniejsze są dane — artykuły, konta, subskrybenci. Kod odtworzysz z Gita; bazy nie. W tym rozdziale ustawiamy automatyczny backup bazy oraz omawiamy podstawy utrzymania. Konfiguracja cron to 🔁 jednorazowe; same backupy dzieją się ♻️ codziennie. Wszystko 🖥️ na serwerze.
Po tym rozdziale baza backupuje się codziennie o 3:00, a Ty wiesz, jak odtworzyć dane z kopii.
Dlaczego backup (i dlaczego własny, nie tylko dostawcy)
- Awaria, błąd migracji, pomyłkowe
DELETE— dane znikają w sekundę. - Kod jest w Gicie, więc odtwarzalny. Baza nie — bez backupu tracisz ją bezpowrotnie.
- Płatny backup całego VPS u dostawcy bywa drogi i „ciężki". Dla bazy wystarczy lekki zrzut (
pg_dump), który masz pod kontrolą.
🧩 Uniwersalnie: backupuj to, czego nie da się odtworzyć z repo — czyli bazę i ewentualne wgrane pliki użytkowników.
Skrypt docker/backup-db.sh
W FactoryCode backup robi skrypt docker/backup-db.sh. Co robi:
- uruchamia
pg_dumpw kontenerzedatabase(zrzut całej bazy), - kompresuje wynik gzipem,
- zapisuje do
/var/backups/factorycode/z datą w nazwie, - weryfikuje, że plik nie jest pusty,
- kasuje kopie starsze niż
RETENTION_DAYS(domyślnie 14 dni).
Fragment (sedno):
COMPOSE="docker compose --env-file .env.local -f compose.yaml -f compose.prod.yaml"
TIMESTAMP=$(date +%Y%m%d_%H%M%S)
FILE="$BACKUP_DIR/factorycode_${TIMESTAMP}.sql.gz"
$COMPOSE exec -T database sh -c \
'pg_dump -U "$POSTGRES_USER" -d "$POSTGRES_DB" --no-owner --clean --if-exists' \
| gzip > "$FILE"
⚠️ Zwróć uwagę na
--env-file .env.local(ta sama zasada co w deployu — Compose czyta sekrety z.env.local). Bez tego zobaczysz ostrzeżenia o pustymPOSTGRES_PASSWORD.
🧩➡️🎯 Dla nowego projektu podmień nazwę pliku/katalogu i upewnij się, że nazwa serwisu bazy to
database(albo dostosuj).
Krok 1: Przetestuj backup ręcznie 🖥️
Co robisz: uruchamiasz skrypt raz, by sprawdzić, że działa. Dlaczego: lepiej wykryć problem teraz niż odkryć w nocy, że backupy się nie robią.
# 🖥️ na serwerze
bash <APP_DIR>/docker/backup-db.sh
ls -lh /var/backups/factorycode/
Oczekiwany rezultat: komunikat OK (...) i w katalogu plik factorycode_RRRRMMDD_GGMMSS.sql.gz o niezerowym rozmiarze.
Krok 2: Zaplanuj backup w cronie 🖥️🔁
Co to cron: systemowy harmonogram zadań w Linuksie. Wpis mówi „uruchamiaj tę komendę o tej porze".
# 🖥️ na serwerze — dodaje zadanie codziennie o 3:00, z logiem
( crontab -l 2>/dev/null; echo "0 3 * * * <APP_DIR>/docker/backup-db.sh >> /var/log/factorycode-backup.log 2>&1" ) | crontab -
crontab -l
Rozbicie 0 3 * * *: minuta 0, godzina 3, każdy dzień/miesiąc/tydzień → codziennie o 3:00.
Oczekiwany rezultat: crontab -l pokazuje linię z backup-db.sh.
🎯 Dla FactoryCode:
( crontab -l 2>/dev/null; echo "0 3 * * * /var/www/factorycode/docker/backup-db.sh >> /var/log/factorycode-backup.log 2>&1" ) | crontab -
Jak odtworzyć dane z backupu (restore) 🖥️
Gdy trzeba przywrócić bazę z konkretnej kopii:
# 🖥️ na serwerze, w katalogu aplikacji
cd <APP_DIR>
gunzip -c /var/backups/factorycode/factorycode_RRRRMMDD_GGMMSS.sql.gz | \
docker compose --env-file .env.local -f compose.yaml -f compose.prod.yaml exec -T database psql -U <DB_USER> -d <DB_NAME>
⚠️ Restore nadpisuje bieżące dane. Rób to świadomie (najlepiej po wcześniejszym backupie stanu aktualnego).
⚠️ Ograniczenie: backup leży na tym samym serwerze
Kopie w /var/backups/... są na tym samym VPS-ie. Jeśli serwer padnie całkowicie, przepadną też backupy. Dlatego docelowo warto wysyłać kopie poza serwer (np. Backblaze B2, S3, inny host przez rclone/scp).
🧩 Uniwersalna zasada 3-2-1: 3 kopie, na 2 różnych nośnikach, 1 poza lokalizacją. Minimalnie: wysyłaj zrzut
pg_dumpdo zewnętrznego storage. (To rozszerzenie — nie jest wymagane do działania wdrożenia.)
Utrzymanie — o czym pamiętać
- Miejsce na dysku:
docker image prune -fw deployu czyści stare obrazy; pilnuj teżdf -h. - Odnawianie SSL: Certbot ustawia auto-odnawianie — nic nie robisz, ale warto raz sprawdzić
systemctl status certbot.timer. - Aktualizacje systemu: okresowo
apt-get update && apt-get upgrade(ostrożnie; nie róbdo-release-upgrademiędzy wersjami LTS bez potrzeby). - Logi backupu: zaglądaj do
/var/log/factorycode-backup.log.
Weryfikacja rozdziału
- Ręczny
backup-db.sh🖥️ utworzył plik.sql.gzo niezerowym rozmiarze. -
crontab -l🖥️ pokazuje zaplanowany backup o 3:00. - Wiesz, jak odtworzyć bazę z kopii (restore).
- Rozumiesz ograniczenie (kopie lokalne) i ideę backupu off-site.
Częste problemy
| Objaw | Przyczyna | Rozwiązanie |
|---|---|---|
WARN: POSTGRES_PASSWORD … not set |
brak --env-file .env.local |
dodaj flagę (skrypt już ją ma — upewnij się, że masz aktualną wersję z repo) |
| backup pusty (0 B) | zła nazwa serwisu bazy / baza nie działa | sprawdź docker compose ... ps; nazwa serwisu to database |
| cron „nie działa" | zły format wpisu / ścieżki względne | używaj pełnych ścieżek w cronie; sprawdź /var/log/factorycode-backup.log |
| brak miejsca na dysku | nagromadzone obrazy/backupy | docker image prune -f; zmniejsz RETENTION_DAYS; przenieś kopie off-site |
Podsumowanie
- ✅ Skrypt
backup-db.shrobi zrzut bazy (pg_dump + gzip + retencja). - ✅ Cron uruchamia backup codziennie o 3:00.
- ✅ Umiesz odtworzyć dane z konkretnej kopii (restore).
- ✅ Znasz ograniczenie kopii lokalnych i zasadę 3-2-1 (off-site).
Masz komplet: CI, CD, infrastrukturę, backup. Ostatni rozdział to ściąga — cykl pracy, częste błędy i jak powtórzyć ten schemat w kolejnym projekcie.
Dalej: Rozdział 11: Cykl wdrożeń, błędy i checklista nowego projektu.