10

Rozdział 10 z 11

Backup bazy i utrzymanie

Opublikowany

Dlaczego backupujemy bazę, jak działa backup-db.sh, jak zaplanować cron, jak odtworzyć dane i dlaczego warto trzymać kopie poza serwerem.

Czego się nauczysz

  • Po co backup bazy
  • Skrypt backup-db.sh (pg_dump + gzip)
  • Harmonogram w cronie
  • Restore i kopie off-site

Rozdział 10: Backup bazy i utrzymanie

Aplikacja działa, ale najważniejsze są dane — artykuły, konta, subskrybenci. Kod odtworzysz z Gita; bazy nie. W tym rozdziale ustawiamy automatyczny backup bazy oraz omawiamy podstawy utrzymania. Konfiguracja cron to 🔁 jednorazowe; same backupy dzieją się ♻️ codziennie. Wszystko 🖥️ na serwerze.

Po tym rozdziale baza backupuje się codziennie o 3:00, a Ty wiesz, jak odtworzyć dane z kopii.


Dlaczego backup (i dlaczego własny, nie tylko dostawcy)

  • Awaria, błąd migracji, pomyłkowe DELETE — dane znikają w sekundę.
  • Kod jest w Gicie, więc odtwarzalny. Baza nie — bez backupu tracisz ją bezpowrotnie.
  • Płatny backup całego VPS u dostawcy bywa drogi i „ciężki". Dla bazy wystarczy lekki zrzut (pg_dump), który masz pod kontrolą.

🧩 Uniwersalnie: backupuj to, czego nie da się odtworzyć z repo — czyli bazę i ewentualne wgrane pliki użytkowników.


Skrypt docker/backup-db.sh

W FactoryCode backup robi skrypt docker/backup-db.sh. Co robi:

  1. uruchamia pg_dump w kontenerze database (zrzut całej bazy),
  2. kompresuje wynik gzipem,
  3. zapisuje do /var/backups/factorycode/ z datą w nazwie,
  4. weryfikuje, że plik nie jest pusty,
  5. kasuje kopie starsze niż RETENTION_DAYS (domyślnie 14 dni).

Fragment (sedno):

COMPOSE="docker compose --env-file .env.local -f compose.yaml -f compose.prod.yaml"
TIMESTAMP=$(date +%Y%m%d_%H%M%S)
FILE="$BACKUP_DIR/factorycode_${TIMESTAMP}.sql.gz"

$COMPOSE exec -T database sh -c \
  'pg_dump -U "$POSTGRES_USER" -d "$POSTGRES_DB" --no-owner --clean --if-exists' \
  | gzip > "$FILE"

⚠️ Zwróć uwagę na --env-file .env.local (ta sama zasada co w deployu — Compose czyta sekrety z .env.local). Bez tego zobaczysz ostrzeżenia o pustym POSTGRES_PASSWORD.

🧩➡️🎯 Dla nowego projektu podmień nazwę pliku/katalogu i upewnij się, że nazwa serwisu bazy to database (albo dostosuj).


Krok 1: Przetestuj backup ręcznie 🖥️

Co robisz: uruchamiasz skrypt raz, by sprawdzić, że działa. Dlaczego: lepiej wykryć problem teraz niż odkryć w nocy, że backupy się nie robią.

# 🖥️ na serwerze
bash <APP_DIR>/docker/backup-db.sh
ls -lh /var/backups/factorycode/

Oczekiwany rezultat: komunikat OK (...) i w katalogu plik factorycode_RRRRMMDD_GGMMSS.sql.gz o niezerowym rozmiarze.


Krok 2: Zaplanuj backup w cronie 🖥️🔁

Co to cron: systemowy harmonogram zadań w Linuksie. Wpis mówi „uruchamiaj tę komendę o tej porze".

# 🖥️ na serwerze — dodaje zadanie codziennie o 3:00, z logiem
( crontab -l 2>/dev/null; echo "0 3 * * * <APP_DIR>/docker/backup-db.sh >> /var/log/factorycode-backup.log 2>&1" ) | crontab -
crontab -l

Rozbicie 0 3 * * *: minuta 0, godzina 3, każdy dzień/miesiąc/tydzień → codziennie o 3:00.

Oczekiwany rezultat: crontab -l pokazuje linię z backup-db.sh.

🎯 Dla FactoryCode: ( crontab -l 2>/dev/null; echo "0 3 * * * /var/www/factorycode/docker/backup-db.sh >> /var/log/factorycode-backup.log 2>&1" ) | crontab -


Jak odtworzyć dane z backupu (restore) 🖥️

Gdy trzeba przywrócić bazę z konkretnej kopii:

# 🖥️ na serwerze, w katalogu aplikacji
cd <APP_DIR>
gunzip -c /var/backups/factorycode/factorycode_RRRRMMDD_GGMMSS.sql.gz | \
  docker compose --env-file .env.local -f compose.yaml -f compose.prod.yaml exec -T database psql -U <DB_USER> -d <DB_NAME>

⚠️ Restore nadpisuje bieżące dane. Rób to świadomie (najlepiej po wcześniejszym backupie stanu aktualnego).


⚠️ Ograniczenie: backup leży na tym samym serwerze

Kopie w /var/backups/... są na tym samym VPS-ie. Jeśli serwer padnie całkowicie, przepadną też backupy. Dlatego docelowo warto wysyłać kopie poza serwer (np. Backblaze B2, S3, inny host przez rclone/scp).

🧩 Uniwersalna zasada 3-2-1: 3 kopie, na 2 różnych nośnikach, 1 poza lokalizacją. Minimalnie: wysyłaj zrzut pg_dump do zewnętrznego storage. (To rozszerzenie — nie jest wymagane do działania wdrożenia.)


Utrzymanie — o czym pamiętać

  • Miejsce na dysku: docker image prune -f w deployu czyści stare obrazy; pilnuj też df -h.
  • Odnawianie SSL: Certbot ustawia auto-odnawianie — nic nie robisz, ale warto raz sprawdzić systemctl status certbot.timer.
  • Aktualizacje systemu: okresowo apt-get update && apt-get upgrade (ostrożnie; nie rób do-release-upgrade między wersjami LTS bez potrzeby).
  • Logi backupu: zaglądaj do /var/log/factorycode-backup.log.

Weryfikacja rozdziału

  • Ręczny backup-db.sh 🖥️ utworzył plik .sql.gz o niezerowym rozmiarze.
  • crontab -l 🖥️ pokazuje zaplanowany backup o 3:00.
  • Wiesz, jak odtworzyć bazę z kopii (restore).
  • Rozumiesz ograniczenie (kopie lokalne) i ideę backupu off-site.

Częste problemy

Objaw Przyczyna Rozwiązanie
WARN: POSTGRES_PASSWORD … not set brak --env-file .env.local dodaj flagę (skrypt już ją ma — upewnij się, że masz aktualną wersję z repo)
backup pusty (0 B) zła nazwa serwisu bazy / baza nie działa sprawdź docker compose ... ps; nazwa serwisu to database
cron „nie działa" zły format wpisu / ścieżki względne używaj pełnych ścieżek w cronie; sprawdź /var/log/factorycode-backup.log
brak miejsca na dysku nagromadzone obrazy/backupy docker image prune -f; zmniejsz RETENTION_DAYS; przenieś kopie off-site

Podsumowanie

  • ✅ Skrypt backup-db.sh robi zrzut bazy (pg_dump + gzip + retencja).
  • ✅ Cron uruchamia backup codziennie o 3:00.
  • ✅ Umiesz odtworzyć dane z konkretnej kopii (restore).
  • ✅ Znasz ograniczenie kopii lokalnych i zasadę 3-2-1 (off-site).

Masz komplet: CI, CD, infrastrukturę, backup. Ostatni rozdział to ściąga — cykl pracy, częste błędy i jak powtórzyć ten schemat w kolejnym projekcie.

Dalej: Rozdział 11: Cykl wdrożeń, błędy i checklista nowego projektu.

Narzędzia / paczki

pg_dump cron gzip

Spis treści